Monday, 06/07/2020|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử Trường THCS Mỹ An
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

CHUYÊN ĐỀ: THỰC HÀNH NGOẠI KHÓA MÔN GDCD

Ngày 5-12-2019 Trường THCS Mỹ An đã tổ chức CĐ ngoại khóa môn GDCD với chủ đề "Năng động, Sáng tạo"

NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

Vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học GDCD

trong tiết “ Thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương và các nội dung đã học” ở Trường THCS Mỹ An.

 

I. LÍ DO

Phương pháp dạy học vận dụng kiến thức liên môn, chủ đề tích hợp đã được Bộ GD – ĐT triển khai và thí điếm qua nhiều năm gần đây. Tuy nhiên, vì nhiều lí do khách quan và chủ quan nên vẫn còn nhiều giáo viên ở các trường trung học cơ sở chưa thực sự nắm rõ mục đích, nội dung của phương pháp dạy học này. Nội dung nhiều bài rất khô khan, học sinh khó nhớ không hứng thú và tích cực trong giờ học. Để làm thế nào gây được sự hứng thú hoặc sự tập trung của học sinh vào vấn đề, nội dung của bài học thì giáo viên có thể vận dụng kiến thức liên môn điều đó sẽ phát huy tính tích cực của học sinh, giúp học sinh càng yêu thích, say mê môn giáo dục công dân và để học sinh nhận thấy tầm quan trọng của môn học. Đó là lý do mà tôi  quyết định chọn và thực hiện chuyên đề: Vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học GDCD trong tiết : “ Thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương và các nội dung đã học”ở trường THCS Mỹ An. Nhằm góp phần thúc đẩy học sinh hứng thú và yêu thích trong giờ học GDCD cũng như rèn luyện được kỹ năng trải nghiệm của học sinh thông qua tiết thực hành ngoại khóa.

II. NỘI DUNG

Qua nhiều năm thực hiện đổi mới phương pháp dạy và học môn Giáo dục công dân ở trường Trung học cơ sở Mỹ An tôi nhận thấy một số thuận lợi và khó khăn:

1. Thuận lợi

- Phòng giáo dục thường xuyên tổ chức các lớp học bồi dưỡng chuyên môn, dự các tiết thao giảng, dự giờ giúp cho giáo viên có điều kiện trao dồi thêm kiến thức của mình.

- Lãnh đạo, tổ chuyên môn có quan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức học sinh.

- Hàng tuần lãnh đạo, tổng phụ trách luôn tổng kết những sai phạm của học sinh, cùng với sự hỗ trợ rất lớn của giáo viên chủ nhiệm lớp đã giúp giáo viên GDCD luôn nắm bắt được tình hình đạo đức của học sinh để uốn nắn giáo dục các em kịp thời trong việc giảng dạy.

- Bản thân tôi được phân công dạy môn công dân trong những năm qua cũng tự rút ra được một số kinh nghiệm trong việc giáo dục HS.

- Môn GDCD được phát triển từ môn đạo đức ở cấp I nên các em cũng đã có ít nhiều kiến thức cơ bản về môn học này do đó việc vận dụng kiến thức vào thực tiễn của các em tương đối dễ dàng hơn .

- Đa số học sinh của trường có phẩm chất đạo đức tốt, các em luôn có ý chí phấn đấu trở thành con ngoan trò giỏi, công dân  tốt .

- Cơ sở vật chất của trường khang trang khá đầy đủ thiết bị cũng tạo điều kiện cho giáo viên dễ dàng thực hiện việc dạy học theo phương pháp mới. Bên cạnh đó, đặc trưng của môn GDCD là có nhiều hoạt động, nhiều câu chuyện thực tế nên học sinh cũng rất nhiệt tình trong tiết hoc. Từ đó tạo tâm lý yêu thích học môn GDCD  ở các em hơn, qua đó giáo viên dễ dàng giáo dục các em qua việc giảng dạy của mình.

2. Khó khăn

- Một số ít học sinh coi nhẹ việc học, lười suy nghĩ cũng như vận động tham gia cùng các bạn trong các hoạt động thảo luận, trò chơi, sắm vai, bên cạnh đó tâm lý xem môn GDCD là môn phụ,  nên không chú trọng việc học môn này cũng như rèn luyện đạo đức của bản thân.

- Một số ít gia đình của học sinh sống bằng nghề làm mướn thường xuyên xa nhà nên việc quan tâm sâu sát đến tình hình học tập, rèn luyện đạo đức của con mình còn nhiều hạn chế do đó việc giáo viên giáo dục đạo đức các em gặp khó khăn khi gia đình không quan tâm hỗ trợ.

- Một số học sinh có hoàn cảnh gia đình đặc biệt như  mồ côi hoặc cha mẹ ly hôn, các em phải ở với ông bà hoặc chú, cậu, dì,… hay một số em sống trong gia đình không hạnh phúc cũng ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý và sự phát triển đạo đức, nhân cách của các em gây  khó khăn cho giáo viên trong việc uốn nắn đạo đức và giáo dục định hướng tương lai của các em.

III. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1. Đối với giáo viên:

Thực hiện triệt để việc tổ chức dạy học nhằm định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh; phát huy tính tích cực, chủ động, tự lực, sáng tạo của học sinh; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn; đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học, chú trọng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học.

2. Đối với học sinh.

Học sinh phải có sự chuẩn bị tốt về nội dung kiến thức. Chuẩn bị bài trước ở nhà là khâu khá quan trọng vì hình thành được  một số kiến thức cơ bản. Bởi vì môn GDCD có khác so với các môn khác ở chỗ đó là sách giáo khoa có thể hiện được nội dung kiến thức. Do đó định hình được kiến thức mà các em sắp được học. Tuy nhiên, khác ở chỗ là các em phải biết vận dụng kiến thức học vào thực tế, những hoạt động hằng ngày đó là hành vi, thái độ của bản thân. Cho nên muốn làm tốt những điều đã học thì kỹ năng là một phần rất quan trong giúp học sinh phát huy được những gì mình đã được học. Kỹ năng muốn tốt thì nó đòi hỏi phải có quá trình rèn luyện. Vì vậy, trong những tiết học GDCD học sinh phải được thực hành. Nhất là trong các tiết thực hành ngoại khóa.

3. Các bước tiến hành.

 Bước 1: Tìm hiểu chương trình, sách giáo khoa các môn khác => Chọn các nội dụng liên quan đến bài học.

Trong bộ môn GDCD có rất nhiều nội dung cần có sự phối hợp giảng dạy kiến thức GDCD học với các môn khoa học khác, đặc biệt là các môn khoa học xã hội như Ngữ Văn, Địa Lí, Sử, Âm Nhạc, Mĩ Thuật, Sinh học … Do vậy việc tìm hiểu chương trình, sách giáo khoa các môn học khác để chọn các nội dung liên quan đến môn GDCD là việc làm cần thiết không những phục vụ cho việc giảng dạy GDCD của giáo viên mà còn giúp học sinh liên tưởng, củng cố các kiến thức của các môn học khác.

Bước 2: Tích hợp các nội dung đã chọn lọc vào bài học sao cho hợp lí, khéo léo.
Tích hợp nhẹ nhàng, linh hoạt, đúng địa chỉ sẽ làm cho bài học sinh động nhưng không làm cho nặng nề, phức tạp thêm. Tránh biến giờ của môn
GDCD thành giờ học của các môn khác.

*Một số kiến thức có thể áp dụng trong việc thực hiện : Vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học GDCD trong tiết :“ Thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương và các nội dung đã học”ở trường THCS Mỹ An.         

     Liên môn: Môn Văn

Giữa Văn học và GDCD có mối liên hệ khăng khít. Các đoạn trích văn thơ hoặc ca dao, tục ngữ, thành ngữ.. có tác dụng minh hoạ, cụ thể hoá về hành vi, thái độ, cách ứng xử làm nổi bật hơn các vấn đề, tình huống giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn. Các tác phẩm Văn học bằng những hình tượng cụ thể, những vần điệu trong thể thơ sẽ tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm người học, góp phần quan trọng làm cho bài giảng thêm sinh động, hấp dẫn, khắc sâu trí nhớ, nâng cao hứng thú học tập của học sinh.

VD: khi dạy bài Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình (GDCD8) thì chúng ta có thể sử dụng các bài ca dao, tục ngữ hay cho học sinh nêu lên cảm nhận hoặc tự sáng tác thơ về tình phụ mẫu, những công lao to lớn của cha mẹ, ông bà …để các cảm nhận được trách nhiệm của một người con phải hiếu thảo với cha mẹ, ông bà.

 Khi dạy các tiết ngoại khóa các vấn đề địa phương và nội dung bài học (khối 6,7,8,9) đặc biệt là ở khối 8,9 giáo có thể cho học sinh thuyết trình vận dụng kiến thức của ngữ văn để biến thành kĩ năng trong môn GDCD. Mục đích làm sinh động thêm giờ học

 Liên môn: Môn Sinh

GDCD là môn ngoài giáo dục nhân cách một con người thì bên cạnh khi giáo dục con người ta phải chú trọng cả hai: thứ nhất đó là về tâm lí, thứ hai là sinh lí. Mà lứa tuổi học sinh THCS là lứa tuổi đang phát triển về cả hai tâm sinh lí. Cho nên giáo viên cần chú ý vấn đề đó là giáo dục về giới tính cho các em. Bằng những kiến thức các em đã học ở môn sinh giáo viên có thể kết hợp giáo dục tâm lí lứa tuổi cùng với sinh lí để các em phát triển một cách tốt nhất, nhìn nhận vấn đề một cách nghiêm túc.

VD: khi dạy bài 12 (gdcd9) Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân. Giáo có thể kết hợp giáo dục tâm sinh lí. Cho học sinh tự cảm nhận sự thay đổi về cơ thể cũng như sự thay đổi về suy nghĩ của bản thân. Giáo viên phải cho  học sinh biết về tầm quan trọng của hôn nhân. Để đến với hôn nhân thì mỗi người nam hay nữ đều phải có những hiểu biết về kiến thức giới tính, đó là sự phát triển về mặt sinh lí của mỗi người, sinh lí thay đổi thì sẽ dẫn đến thay đổi về tâm lí. Hôn nhân là nền tảng của gia đình, mỗi gia đình hạnh phúc thì xã hội sẽ tốt đẹp. Nếu giáo viên không giúp học sinh hiểu biết đúng đắn rất có thể học sinh sẽ dễ tò mò với tuổi mới lớn, dễ gây ra những hậu quả nghiêm trọng cả về thể xác lẫn tâm hồn rồi nguy cơ có thể vi phạm pháp luật…

Liên môn: Môn Sử

Có thể nói môn GDCD gắn liền với môn Lịch sử. Vì sự phát triển của đất nước qua từng giai đoạn về kinh tế-chính trị- xã hội- văn hóa giáo dục- an ninh quốc phòng…Là công dân của một nước thì các em phải biết phải yêu tổ quốc, phải xây dựng quê hương đất nước. Muốn làm được đều đó đòi hỏi mỗi  người ít nhiều cũng phải hiểu lịch sử. Như Bác Hồ chúng ta đã nói: “ Dân ta phải biết sử ta. Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam

VD: Khi dạy bài 7 (GDCD9) Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Cho thấy các truyền thống dân tộc trong đó truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm… tên tuổi các anh hùng dân tộc, những chính sách về kinh tế, giáo dục, …Học sinh có thể liên tưởng nhớ lại kết hợp để khắc sâu kiến thức.

Hay trong GDCD7 bài 17: Nhà nước CHXHCNVN, hoặc GDCD8 bài 21: Pháp luật nước CHXHCNVN. Giáo viên có thể để học sinh sâu lại các thời kỳ về bộ máy nhà nước thời phong kiến và bộ máy nhà nước ta hiện nay có gì giống và khác nhau hay không? Về luật Pháp có gì tiến bộ hơn?…

Liên môn: Mĩ thuật, âm nhạc, thể dục

Để trở thành một công dân tốt ngoài tri thức ra thì thể chất, năng khiếu cũng là một phần giúp mỗi cá nhân phát triển hoàn chỉnh, toàn diện về đức, trí, thể, mĩ. Cũng như giúp tiết học trở nên sinh động, hào hứng phát huy được sở trường, kỹ năng của các em. Hướng các em đi theo sở thích năng khiếu của mình. Khi liên môn  về Âm nhạc, Mĩ thuật cũng như Thể dục thì có thể đưa vào các tiết ngoại khóa về các vấn đề địa phương và nội dung bài học. Các tiết này đều có ở các khối 6,7,8,9.

Liên môn một số môn khác: Toán, tin, lí, hóa… nếu phù hợp với từng nội dung bài.

*Các bước tiến hành tiết thực hành ngoại khóa các vấn đề địa phương và nội dung các bài học.

 Tùy theo từng tiết ngoại khóa hoạt động theo chủ đề( ATGT, lí tưởng sống, môi trường, sáng tạo thanh thiếu niên-khoa học kỉ thuật, thiên nhiên quanh ta, gia đình, hôn nhân…) mà giáo viên có thể lên kế hoạch hoạt động nhiều hay ít miễn sao học sinh thực hiện đạt hiệu quả.

Trong chủ đề hoạt động ngoại khóa ở khối lớp 9 ta có thể vận dụng một số bài đã học hoặc các bài giảm tải đọc thêm để đưa vào tiết thực hành ngoại khóa nhằm giúp học sinh có thể rèn luyện kĩ năng, trải nghiệm bản thân qua đó thấy được khả năng của các em.

Bài 7: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Bài 8: Năng động, sáng tạo.

Bài 9: Làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả

Bài 10: Lí tưởng sống.

Bài 11: Trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước……

VD minh họa: GDCD9 bài 8: năng động, sáng tạo.

Bước 1:  giáo viên sẽ chọn chủ đề hoạt động sau đó yêu cầu hoc sinh chuẩn bị ( phần này là khâu dặn dò ở các tiết trước, tùy theo độ khó hay dễ thì giáo viên có thể đưa ra thời gian)

- Xem lại bài 8 GDCD 9: năng động, sáng tạo. Bài 54,55 sinh học 9: Ô nhiễm môi trường để hiểu tác hại của nguyên liệu phế thải đối với môi trường và sức khỏe con người, thông qua đó để rèn luyện phẩm chất năng động sáng tạo chế tạo các sản phẩm hữu dụng từ nguyên liệu phế thải. ( liên môn sinh học)

- Giáo viên phân công nhóm. Nhóm trưởng có nhiệm vụ phân công thành viên nhóm tìm kiếm thông tin về nguyên liệu phế thải

+ Ảnh hưởng của nguyên liệu phế thải đến môi trường

+ Các loại nguyên liệu phế thải

+ Cách tái chế nguyên liệu phế thải

+ Phân loại nguyên liệu phế thải…

Bước 2: Học sinh báo cáo phần chuẩn bị ( từng nhóm hoặc tổ thực hiện)

- Đại diện nhóm hoặc tổ lên  thuyết trình (liên môn văn học)

- Bài thuyết trình kết hợp sản phẩm đã chuẩn bị ( có thể làm ở nhà hoặc trực tiếp vừa thuyết trình vừa thực hiện. Nếu làm ở nhà thì có thể liên kết sử dụng kết hợp hình ảnh trực quan ghi lại hoạt động mà các em đã thực hiện thông qua bài trình chiếu PowerPoint) ( liên môn Tin học)

Bước 3: Nhận xét, đánh giá của học sinh

Hoạt động tự nhận xét, đánh giá của học sinh nhằm giúp học sinh nhận thấy được ưu khuyết điểm của nhau, qua đó học hỏi và rút kinh nghiệm lẫn nhau, hoặc những thắc mắc học sinh có thể chất vấn điều đó giúp phát huy kĩ năng giao tiếp của học sinh thể hiện sự tự tin của bản thân

Bước 4: Nhận xét, đánh giá của giáo viên

Cuối cùng là hoạt động của giáo viên, qua các bước mà học sinh hoạt động giáo viên sẽ theo dõi và đưa ra kết luận cuối cùng về ưu điểm mà học sinh làm được bên cạnh đó những hạn chế cần khắc phục nhưng điều quan trọng là giáo viên phải khuyến khích động viên để các em sẽ thực hiện tốt hơn nữa trong các hoạt động của các tiết học ngoại khóa.

IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  1. Kết luận

     Vận dụng kiến thức liên môn, chủ đề tích hợp trong dạy học GDCD  nói riêng và các môn học nói chung thực sự đem lại nhiều hiệu quả thiết thực. Đáp ứng được yêu cầu đổi mới căn bản mục tiêu đào tạo:

- Về kiến thức: Liên thông và bổ trợ giữa các môn học -> Làm sáng tỏ, giúp học sinh hiểu sâu kiến thức.

 - Về kĩ năng: giúp cho học sinh vận dụng các kiến thức kĩ năng học được cho quá trình học tập tiếp theo, vận dụng được kiến thức đã học để giải quyết các tình huống thách thức, bất ngờ, chưa từng gặp.

 - Về hiệu quả tích hợp giáo dục sâu sắc để làm công dân tốt, có trách nhiệm sau này.

+ Giúp khắc phục được tình trạng khô cứng, nặng nề, tản mạn, rời rạc trong dạy học; gắn kết việc dạy học với thực tiễn cuộc sống, làm cho học sinh hứng thú và say mê hơn với môn học GDCD.

            + Một bước hiện thực hóa cho chủ trương dạy học tích hợp trong dạy học.

  1. Kiến nghị

          Đối với tiết thực hành ngoại khóa nếu có điều kiện giáo viên có thể cho học sinh trải nghiệm thực tế để học sinh nhìn tận thấy, tai tận nghe giúp thu thập được thông tin, kiến thức sẽ có tác dụng hơn là hoạt động ở trên lớp. Để làm được thì sự hỗ trợ của BGH nhà trường về kinh phí cũng như nhân lực (đoàn viên giáo viên)

Tóm lại, trước nhu cầu bức thiết của thực tiễn dạy học GDCD và yêu cầu đổi mới toàn diện của ngành. Tôi mong sự quan tâm, chia sẻ của quý đồng nghiệp, sự hỗ trợ của BGH.  Để tôi có thể bổ sung những thiếu sót và hoàn chỉnh hơn trong những năm tới khi thực hiện. Xin trân trọng kính chào!

                                                                                   Mỹ An, ngày 25 tháng 11 năm 2019

                                                                                            Người viết                                                                                                                               

         Ngô Hồng Thu

MỘT SỐ HÌNH ẢNH BUỔI TỔ CHỨC CHUYÊN ĐỀ

 


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài viết liên quan
Đang chờ cập nhật
26/04/2020 84 Lượt xem
25/04/2020 79 Lượt xem
12/04/2020 78 Lượt xem
11/04/2020 71 Lượt xem
10/04/2020 92 Lượt xem
10/04/2020 90 Lượt xem
Tin Video
Tài liệu
Thống kê truy cập
Hôm nay : 19
Hôm qua : 27
Tháng 07 : 134
Tháng trước : 1.094
Năm 2020 : 10.292
Năm trước : 793
Tổng số : 11.085